Παρασκευή 18 Αυγούστου 2017
x

1916 – 1924: Η ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΤΟΥ ΒΟΡΡΑ ΣΤΗ ΔΙΝΗ ΠΟΛΕΜΩΝ ΚΑΙ ΔΙΧΑΣΜΩΝ

Στο διάστημα αυτό εξελίσσονταν ο Παγκόσμιος Πόλεμος, δημιουργήθηκε ο Εθνικός Διχασμός, ξέσπασε η μεγάλη φωτιά και εξελίχθηκε η Μικρασιατική καταστροφή

Η οκταετία 1916 – 1924 υπήρξε ταραχώδης για την Ευρώπη, την Ελλάδα και τη Θεσσαλονίκη, κάτι που επηρέασε τις δραστηριότητες του νεοσύστατου Συνδέσμου Βιομηχάνων Μακεδονίας.

Στο διάστημα αυτό εξελίσσονταν ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, δημιουργήθηκε ο Εθνικός Διχασμός, ξέσπασε η μεγάλη πυρκαγιά που κατέστρεψε το κέντρο της Θεσσαλονίκης και εξελίχθηκε η Μικρασιατική καταστροφή, που είχε ως αποτέλεσμα την έλευση 1,5 εκατομμυρίου προσφύγων, Ελλήνων της Μικράς Ασίας, στη μητέρα πατρίδα.  Όπως αναφέρεται στον τόμο με την ιστορία του ΣΒΒΕ η προεδρία του Κλέωνος Χατζηλαζάρου, ο οποίος το 1916 διαδέχθηκε τον πατέρα του και ήταν συγχρόνως πρόεδρος του Εμπορικού Επιμελητηρίου, υπήρξε σύντοµη.

Μετά την εκλογή του δεν έµεινε περισσότερο από ένα χρόνο στη Θεσσαλονίκη, από την οποία αναγκάστηκε να φύγει οριστικά τον Απρίλιο του 1917, για πολιτικούς λόγους. Ήταν φίλος του βασιλιά Κωνσταντίνου, ο οποίος είχε βαφτίσει και την κόρη του. Στη διάρκεια της θητείας του ο Εθνικός Διχασµός έφτασε στο απόγειό του, ο Ελ. Βενιζέλος σχηµάτισε επαναστατική κυβέρνηση (Τριανδρία) και την εγκατέστησε στη Θεσσαλονίκη. Η Ελλάδα ήταν πλέον διχασµένη. Οι χθεσινοί φίλοι συµπεριφέρονταν σαν ορκισµένοι εχθροί κι αυτό κατεγράφη και στις σχέσεις των πολιτικών με τους φορείς. Είναι χαρακτηριστικό ότι μετά την εγκατάσταση της κυβέρνησης της Τριανδρίας στη Θεσσαλονίκη το ΔΣ του Συνδέσμου αποφάσισε με μισή καρδιά την παράθεση γεύματος στον Ελ. Βενιζέλο και τους υπουργούς του, αλλά τελικά δόθηκε μόνο μια δεξίωση, στην οποία υπήρξε ανταλλαγή απόψεων.

Έλλειψη πρώτων υλών

Στο μεταξύ η εξέλιξη του παγκοσµίου πολέµου οδήγησε σε µεγάλη έλλειψη πρώτων υλών αλλά και µεταφορικών µέσων. Σε µία προσπάθεια της Τριανδρίας να έρθει σε επαφή µε τους βιοµηχάνους της Μακεδονίας, εκπρόσωπός της ρώτησε τον Σύνδεσµο Βιοµηχάνων με ποιόν τρόπο η προσωρινή κυβέρνηση θα µπορούσε να συµβάλει στην επαναλειτουργία των εργοστασίων. Το συµβούλιο του ΣΒΜ εκτίµησε ότι το κύριο πρόβληµα που µπορούσε να αντιµετωπιστεί µε τις υφιστάµενες δυνατότητες ήταν η µεταφορά των πρώτων υλών στα εργοστάσια του εσωτερικού. Από τον Απρίλιο του 1917 στο Σύνδεσμο προήδρευε ο Ζοζέφ Μισραχή, ο οποίος τον Απρίλιο του 1918 εξελέγη κανονικά. Και η δική του θητεία, όμως, διήρκεσε λίγο –για την ακρίβεια 18 μήνες-, καθώς ο Μισραχή το 1920 εκποίησε τη βιοµηχανική περιουσία του και εγκαταστάθηκε στο εξωτερικό.

Η απεργία των καπνεργατών

Τον Ιούλιο του 1918 ξέσπασε γενική απεργία καπνεργατών, σε χρονική στιγµή που θα µπορούσε αφενός να βλάψει σοβαρά τα συµφέροντα των καπνεργοστασίων αφετέρου να γενικευτεί και σε άλλα εργοστάσια. Η απεργία λύθηκε χάρη στη µεσολάβηση του Συνδέσµου Βιοµηχάνων και ειδικά του Ζ. Μισραχή. Τα κυριότερα αιτήµατα των απεργών ήταν δύο: Μισθολογικές αυξήσεις και προσλήψεις µόνον από τον κατάλογο του σωµατείου. Ως προς το µισθολογικό, υπήρχε δυνατότητα συµβιβασµού, αλλά για τις προσλήψεις βρέθηκε μία διπλωματική έκφραση που άφηνε την τελική επιλογή στους εργοδότες.